سایت حقوقی وکلا هاب

صفحات حقوقی
آخرین به‌روزرسانی ۱۴۰۴/۰۷/۲۲ (سه شنبه - ۲۲ مهر ۱۴۰۴)

گرفتن سند برای مغازه سرقفلی چگونه انجام میشود

دریافت سند برای مغازه‌ای که دارای سرقفلی است یکی از مسائل مهم و پیچیده در حوزه دعاوی ملکی و تجاری محسوب می‌شود. بسیاری از افرادی که مغازه‌ای را به صورت سرقفلی خریداری می‌کنند، پس از مدتی با مشکل نبود سند رسمی مواجه می‌شوند. یکی از مشکلات شایع، عدم همکاری مالک در انتقال رسمی است که مستأجر را ناچار به طرح دعوا می‌کند. گاهی مالک ادعا می‌کند وجه سرقفلی به طور کامل پرداخت نشده و همین امر مانع صدور سند می‌شود.

 

مفهوم سرقفلی و تفاوت آن با حق کسب و پیشه

در حقوق ایران، دو اصطلاح سرقفلی و حق کسب و پیشه وجود دارد که با یکدیگر تفاوت دارند:
  • سرقفلی: مبلغی است که مالک یا موجر در ابتدای اجاره، علاوه بر اجاره‌بها، از مستأجر دریافت می‌کند تا حق اولویت و استفاده از ملک تجاری به او داده شود. این حق قابل انتقال به غیر نیز هست و در قانون روابط موجر و مستأجر سال ۱۳۷۶ به رسمیت شناخته شده است.
  • حق کسب و پیشه و تجارت: حقی است که در اثر سال‌ها فعالیت مستأجر در ملک تجاری، شهرت، جذب مشتری و رونق ایجاد می‌شود. این حق بیشتر در قانون روابط موجر و مستأجر سال ۱۳۵۶ پیش‌بینی شده بود.
بنابراین کسی که مغازه‌ای را به صورت سرقفلی در اختیار دارد، مالک عین ملک نیست بلکه مالک حق سرقفلی است و همین امر بر موضوع صدور سند تأثیر مستقیم می‌گذارد.

 

وضعیت سند مغازه سرقفلی

برای مغازه‌های سرقفلی، معمولاً دو حالت وجود دارد:

  1. ملک دارای سند رسمی است: در این حالت مالک (موجر) سند رسمی ملک را در اختیار دارد و مستأجر صرفاً حق سرقفلی دارد.
  2. ملک فاقد سند رسمی است: در برخی موارد، ملک هنوز در اداره ثبت به نام مالک ثبت نشده یا فقط قولنامه عادی دارد. در این حالت، گرفتن سند برای سرقفلی دشوارتر می‌شود و نیازمند طرح دعوا یا اقدامات ثبتی است.

 

امکان صدور سند رسمی سرقفلی

بسیاری از مستأجران این پرسش را مطرح می‌کنند که آیا می‌توانند برای حق سرقفلی خود سند رسمی دریافت کنند؟ پاسخ مثبت است، اما شرایطی دارد:
  • در صورتی که قرارداد اجاره یا انتقال سرقفلی در دفترخانه اسناد رسمی تنظیم شود، همان سند رسمی، مالکیت سرقفلی را ثابت می‌کند.
  • در مواردی که قرارداد عادی باشد، مستأجر می‌تواند از طریق دادگاه، الزام موجر به تنظیم سند رسمی سرقفلی را بخواهد.
بنابراین گرفتن سند رسمی برای مغازه سرقفلی به معنی گرفتن سند مالکیت ملک نیست، بلکه به معنی گرفتن سند رسمی حق سرقفلی است.

 

مراحل گرفتن سند برای مغازه سرقفلی

الف) بررسی قرارداد اولیه

ابتدا باید قرارداد اجاره یا قرارداد خرید سرقفلی بررسی شود. اگر قرارداد رسمی باشد، مستأجر از همان ابتدا سند رسمی دارد. اما اگر قرارداد عادی (دستی) باشد، لازم است اقدام قانونی انجام دهد.

ب) مراجعه به دفترخانه

اگر موجر حاضر باشد، بهترین راه مراجعه به دفترخانه و تنظیم سند رسمی انتقال سرقفلی است. در این صورت، حق سرقفلی به صورت رسمی در دفاتر ثبت خواهد شد و مستأجر دارای سند معتبر می‌شود.

ج) الزام موجر به تنظیم سند رسمی

اگر موجر همکاری نکند، مستأجر می‌تواند با تقدیم دادخواست به دادگاه حقوقی، الزام موجر به تنظیم سند رسمی سرقفلی را بخواهد. مستند این دعوا، قرارداد عادی و پرداخت وجه سرقفلی است. دادگاه پس از رسیدگی، در صورت احراز، موجر را ملزم به انتقال رسمی می‌کند و در صورت امتناع او، نماینده دادگاه سند را امضا خواهد کرد.

د) اقدامات ثبتی

در مواردی که ملک فاقد سند رسمی باشد، ابتدا باید مالک نسبت به اخذ سند مالکیت ملک اقدام کند و سپس انتقال سرقفلی به صورت رسمی انجام گیرد. در غیر این صورت، صرفاً قرارداد عادی سرقفلی معتبر است اما قابلیت صدور سند رسمی ندارد.

 

نکات مهم در گرفتن سند سرقفلی

۱. تفاوت سند مالکیت و سند سرقفلی
سند مالکیت نشان‌دهنده مالکیت عین ملک است، در حالی که سند سرقفلی فقط اثبات‌کننده حق استفاده و حق کسب‌وکار مستأجر است. بنابراین حتی با دریافت سند سرقفلی، مالک ملک محسوب نمی‌شوید.

۲. لزوم ثبت در دفاتر رسمی
بر اساس ماده ۲ قانون روابط موجر و مستأجر ۱۳۷۶، انتقال حق سرقفلی باید به موجب سند رسمی باشد، مگر اینکه طرفین در قرارداد شرط کرده باشند که سند عادی کافی است.

۳. انتقال به غیر
دارنده سند رسمی سرقفلی می‌تواند حق خود را به دیگری منتقل کند و این انتقال در برابر مالک و اشخاص ثالث معتبر خواهد بود.

۴. اثبات در دعاوی
داشتن سند رسمی سرقفلی، کار مستأجر را در دعاوی اثباتی بسیار آسان می‌کند. در حالی که قرارداد عادی گاهی محل تردید و انکار است.

 

نتیجه‌گیری

گرفتن سند برای مغازه سرقفلی به معنی گرفتن سند مالکیت ملک نیست، بلکه به معنی دریافت سند رسمی برای حق سرقفلی است. این حق به موجب قانون و قرارداد برای مستأجر به رسمیت شناخته شده و قابل انتقال و مطالبه است. بهترین راه، تنظیم سند رسمی در دفترخانه است؛ اما اگر موجر همکاری نکند، مستأجر می‌تواند از طریق دادگاه الزام او را بخواهد. داشتن سند رسمی سرقفلی، علاوه بر اینکه اطمینان حقوقی ایجاد می‌کند، در معاملات بعدی نیز امنیت بیشتری به خریداران می‌دهد و مانع بروز دعاوی پرهزینه خواهد شد. بنابراین، هر مستأجری که حق سرقفلی مغازه‌ای را خریداری می‌کند، باید در اسرع وقت برای رسمی‌سازی و اخذ سند اقدام کند تا از مشکلات آتی پیشگیری شود.

 
وبلاگ حقوقی


اگر به دنبال راهی مطمئن برای حل مسائل حقوقی خود هستید، وکلا هاب فرصتی فراهم کرده تا تنها با چند کلیک با وکلای باتجربه ارتباط بگیرید. در مشاوره اولیه، وکیل با دقت پرونده و مدارک شما را بررسی کرده و راهکارهای عملی و شفاف پیش رویتان می‌گذارد. این گفت‌وگوی تخصصی به شما کمک می‌کند مسیر درست را از همان ابتدا انتخاب کنید و با اطمینان خاطر گام بردارید. فراموش نکنید؛ اولین گام برای موفقیت در هر پرونده، داشتن همراهی آگاه و قابل اعتماد است.


حضور در دادگاه بدون داشتن دفاعیه محکم می‌تواند سرنوشت پرونده را تغییر دهد. وکیل متخصص با آگاهی کامل از قوانین و رویه‌های قضایی، وظیفه دارد از حقوق موکل خود به بهترین شکل دفاع کند. او با بررسی دقیق پرونده، جمع‌آوری مستندات و طرح استدلال‌های حقوقی متناسب، تلاش می‌کند تا قاضی را به نفع موکل قانع سازد. هدف اصلی وکیل در دادگاه، حمایت مؤثر و حرفه‌ای از منافع موکل و کاهش هرگونه ریسک احتمالی است.


پرونده‌های کیفری از حساس‌ترین و پیچیده‌ترین دعاوی حقوقی محسوب می‌شوند، زیرا کوچک‌ترین اشتباه می‌تواند آزادی و اعتبار فرد را تحت تأثیر قرار دهد. وکیل متخصص در امور کیفری با بررسی دقیق اتهامات، جمع‌آوری دلایل و شواهد، و استفاده از دانش حقوقی و رویه‌های قضایی، از حقوق موکل خود به صورت حرفه‌ای دفاع می‌کند. هدف اصلی در این مسیر، کاهش فشارهای ناشی از اتهام، جلوگیری از تضییع حقوق قانونی موکل و تلاش برای رسیدن به بهترین نتیجه ممکن در دادگاه است.


برچسب ها

گرفتن سند برای مغازه سرقفلی چگونه انجام میشود گرفتن سند برای مغازه سرقفلی چگونه انجام میشود گرفتن سند برای مغازه سرقفلی چگونه انجام میشود